Begrippenlijst gelijk loon & loontransparantie

Loonkloof: Het gemiddelde verschil tussen wat vrouwen en mannen verdienen. Wordt gemeten per uur, per maand of per jaar, en kan gecorrigeerd of ongecorrigeerd zijn.
Ongecorrigeerde loonkloof: Het totale gemiddelde loonverschil tussen vrouwen en mannen, zonder rekening te houden met verschillen in functie, sector, ervaring of arbeidsduur.
Gecorrigeerde loonkloof: Het loonverschil dat overblijft nadat is gecorrigeerd voor kenmerken zoals functie, sector, opleiding en ervaring. Dit deel is niet door zulke kenmerken te verklaren.
Loontransparantie: Het openbaar en navolgbaar maken van loon en loonstructuren, zodat werknemers hun beloning kunnen vergelijken en onverklaarbare verschillen zichtbaar worden.
Gelijk(waardig) werk: Werk dat op objectieve, genderneutrale criteria — opleiding, verantwoordelijkheid, inspanning en arbeidsomstandigheden — vergelijkbaar zwaar is. Ook verschillende functies kunnen van gelijke waarde zijn.
Analytische functieclassificatie: Een systeem dat functies genderneutraal waardeert op basis van objectieve criteria. In België op ruime schaal ingevoerd via de paritaire comités; de basis om gelijk loon voor gelijkwaardig werk aantoonbaar te maken.
Loonvork: De boven- en ondergrens van het loon voor een functie. Onder de EU-richtlijn moeten werkgevers kandidaten hierover informeren vóór of tijdens de aanwerving.
Paritair comité: Een overlegorgaan per sector waarin werkgevers en vakbonden collectieve arbeidsovereenkomsten sluiten, onder meer over loonbarema’s en functieclassificatie.
Cao (collectieve arbeidsovereenkomst): Een akkoord tussen werkgevers(organisaties) en vakbonden over arbeidsvoorwaarden. Cao nr. 25 verankert gelijk loon; cao nr. 38 regelt werving en selectie.
Rapportageplicht: De verplichting voor werkgevers vanaf een bepaalde omvang om periodiek te rapporteren over het loonverschil tussen vrouwen en mannen. Gefaseerd ingevoerd, met de strengste eisen voor de grootste werkgevers.
Gezamenlijke loonevaluatie: De verplichte evaluatie samen met de werknemersvertegenwoordiging wanneer een ongerechtvaardigd loonverschil van meer dan 5% niet wordt verklaard of hersteld.
Omkering van de bewijslast: Bij een geschil over gelijk loon moet niet de werknemer discriminatie bewijzen, maar de werkgever aantonen dat het beginsel van gelijk loon niet is geschonden.
Pensioenkloof: Het verschil tussen de gemiddelde pensioenen van vrouwen en mannen. In België ontvangen vrouwen gemiddeld zo’n 26% minder pensioen — een langetermijngevolg van de loonkloof en deeltijdarbeid.
IGVM / IEFH: Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen: de Belgische overheidsinstelling die gendergelijkheid bewaakt en het tweejaarlijkse loonkloofrapport publiceert.
Unia: Het interfederale gelijkekansencentrum dat in België onder meer discriminatie op het werk behandelt en slachtoffers kan bijstaan.
Statbel: Het Belgische statistiekbureau, dat de officiële cijfers over lonen en de loonkloof levert.